Jan Matusewiczarchitekt · historyk architektury
Instytut Sztuki PAN · Szkoła Doktorska Anthropos

Architekt
i historyk architektury

Badam polską architekturę XX wieku, projektuję wnętrza i wystawy, piszę o sztuce. Łączę warsztat historyka z praktyką projektanta.

Doktorant Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, gdzie pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Omilanowskiej przygotowuję rozprawę o domach atrialnych w Polsce powojennej. Równolegle pracuję jako architekt w Poznaniu i współpracuję z Kwartalnikiem Rzeźby „Orońsko”.

Portret Jana Matusewicza
Jan Kamil Matusewicz, mgr inż. arch., mgr historii sztukiPoznań / Warszawa
01

Badania naukowe

Historia architektury XX wieku, architektura PRL, rzeźba pomnikowa, muzealnictwo.

02

Praktyka projektowa

Architektura, wnętrza, wystawiennictwo: od konsultacji po projekt wykonawczy i nadzór autorski.

03

Kuratorstwo i krytyka

Wystawy w CSW Zamek Ujazdowski, Zamku Górków w Szamotułach i galeriach poznańskich, teksty w Kwartalniku Rzeźby „Orońsko”.

Badania

Rozprawa doktorska · w przygotowaniu

Domy atrialne w Polsce powojennej

W rozprawie doktorskiej zajmuję się domem atrialnym jako typologią mieszkaniową PRL: alternatywą dla zabudowy blokowej, która miała własną genezę, zachodnie i radzieckie wzorce, zrealizowane osiedla i ich mieszkańców. Rozprawę przygotowuję w Instytucie Sztuki PAN w ramach Szkoły Doktorskiej Anthropos Instytutów Polskiej Akademii Nauk (od października 2025).

Promotorka
prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska
Promotorka pomocnicza
dr Aleksandra Paradowska
Profil w Szkole Doktorskiej Anthropos

Zainteresowania badawcze

  • Historia architektury od XVIII do XXI wieku
  • Architektura mieszkaniowa okresu PRL
  • Architektura wnętrz i wzornictwo XX wieku
  • Polska rzeźba XX wieku i rzeźba pomnikowa
  • Muzeologia i wystawiennictwo
  • Krytyka artystyczna i sztuka współczesna

Wystąpienia konferencyjne

2026Between Block and House: Atrial Dwellings as a Social Experiment in the Polish People's Republic, 1960s–1980s
Architecture of Challenges: Experiment in Space, the Space of Experiment, Warszawa (referat w języku angielskim)
2023Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie: wpływ przestrzeni na recepcję rzeźby pomnikowej
Narodowy Instytut Dziedzictwa, konferencja „Rzeźba plenerowa w Polsce”
2021The Vessel in New York: a Structure between Sculpture and Architecture
MEDEA 2021 Mutations, Saloniki (referat w języku angielskim)
2019Podwójne znaczenie symetrii
MEDEA 2019 Broken Symmetry, Ateny
2018Poznański pierścieniowo-klinowy układ zieleni
„Miasto. Temat rzeka”, Politechnika Wrocławska

Dydaktyka

Politechnika Poznańska, Instytut Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego (2022-2025): zagadnienia sztuki współczesnej i kultury, rysunek, malarstwo, rzeźba, plener. Zajęcia dla studentów architektury i architektury wnętrz, studia I i II stopnia. Gotowość do prowadzenia zajęć w języku polskim i angielskim.

Publikacje

Monografia

Józef Kopczyński

Seria „Profesorowie Poznańskiej Rzeźby”, Wydawnictwo Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, 2026, 241 s. Autor rozdziałów i suplementów.

Publikacja wystawy

Nieobojętny widnokrąg

Tomasz Matusewicz, Jakub Matusewicz; Muzeum Zamek Górków w Szamotułach, 2026. Autor publikacji towarzyszącej wystawie.

Short paper

Between Block and House

Atrial Dwellings as a Social Experiment in the Polish People's Republic, 1960s–1980s, w: Architecture of Challenges, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2026.

Artykuł naukowy

Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie

Erozja funkcji komemoratywnej i postulaty rewitalizacji, „Architecturae et Artibus” (przyjęty do druku, 2027).

Rozdział

Kawalet i sztaluga w spadku

O rodzinie malarzy i rzeźbiarzy Kopczyńskich, w: „Kronika Miasta Poznania” 2024, nr 1 (Malarze i rzeźbiarze), Wydawnictwo Miejskie Posnania.

Publikacja pokonferencyjna

The Vessel in New York

A Structure between Sculpture and Architecture, w: MEDEA 2019-2021 Conference Proceedings, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2023.

Kwartalnik Rzeźby „Orońsko”

Od 2019 roku stały współpracownik kwartalnika Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku: krytyka artystyczna, artykuły problemowe, recenzje wystaw, wywiady, sylwetki twórców. Dziewiętnaście tekstów; obok wybór i pełna lista.

  1. 01Pole sztuki w cieniu hard power, 3/2026 (w druku)
  2. 02Józef Kopczyński: in memoriam, 2/2026
  3. 03Hic sunt dracones. Nowe terytoria rzeźby, 1/2026
  4. 04Erwin Wurm. Jednominutowa obsesja i farsa, 3/2025
  5. 05Marta Sucherska: monochrom i kolor, 2/2025
  6. 06Sztuka zakorzeniona w miejscu. Xawery Wolski, 4/2024
  7. 07Zielony paradygmat. Uwagi o sztuce wobec antropocenu, 2/2024
  8. 08Rewolucje Magdaleny Abakanowicz, 4/2021
Pełna lista tekstówZwiń listę
  1. 09Kreatorium kolumny stalagnatowej Millennium: interpretacje, 4/2025
  2. 10Kunszt, tworzywo, forma, 1/2024
  3. 11„Nie ma tworzenia ex nihilo”. Wywiad z Marcinem Berdyszakiem, 4/2023
  4. 12Datament. Dane halucynują rzeczywistość (rozmowa z Anną Barlik i Marcinem Strzałą), 3/2023
  5. 13Króle, pomniki i króliki, 1/2023
  6. 14Muzea sztuki versus kryzys, 3/2022
  7. 15Outopos, utopia... Nieistniejące miejsca i utopijne wizje, 1-2/2022
  8. 16Nowojorskie The Vessel. Między rzeźbą a architekturą, 3/2021
  9. 17Immersje [z] konieczności, 1-2/2021
  10. 18Ciągle obecne. Wystawa „Formy w przestrzeni”, 4/2020
  11. 19Ambiwalencja. Wystawa Małgorzaty Kopczyńskiej, 3/2020

Projektowanie

Od 2022 roku prowadzę własną działalność projektową w Poznaniu. W latach 2023-2025 pracowałem w pracowni TOYA Design, z którą nadal współpracuję przy wybranych projektach.

Współpracę dopasowuję do potrzeb zleceniodawcy: od konsultacji, przez aranżację i projekt koncepcyjny, po kompleksową dokumentację z wizualizacjami, doborem materiałów i dzieł sztuki, koordynacją międzybranżową oraz nadzorem autorskim.

Wybrane projekty

Wnętrza biurowe i użyteczności publicznej, ekspozycje muzealne, remonty obiektów zabytkowych, przestrzenie mieszkalne.

2023-2025Teatr Polski w Poznaniu: remont otoczenia, elewacji i wnętrz
TOYA Design; zachowanie historycznego charakteru wnętrz we współpracy z konserwatorami, dostosowanie obiektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, winda zewnętrzna
2023-2025Silver Tower, Poznań: wnętrza biurowe
TOYA Design; projekty koncepcyjne, budowlane i wykonawcze
2023-2025Muzeum w Bolesławcu: wystawa stała
TOYA Design; projekt wystawienniczy
2023-2025Galeria sztuki Manifest[o], Warszawa; kawiarnia w Koninie
projekty prowadzone samodzielnie w ramach TOYA Design
2023Restauracja Lola, Nowy Rynek, Poznań
Mili Młodzi Ludzie Architekci; a także wystawa grafiki w Collegium Da Vinci i anglojęzyczna dokumentacja remontu kamienicy przy Starym Rynku
od 2022Własna praktyka: wnętrza mieszkalne i współpraca projektowa
planowanie przestrzeni, analiza dokumentacji, koordynacja międzybranżowa, nadzór autorski

Konkursy i nagrody

Praca konkursowa to dla mnie laboratorium: miejsce, w którym historia miejsca spotyka się z nową formą.

  • 2023Studialny konkurs urbanistyczno-architektoniczny na rewaloryzację Placu Solidarności w Gdańsku (z T. Bekasem i A. Maculewiczem); projekt uwzględniony w zaleceniach pokonkursowychII nagroda
  • 2023Rzeźba funkcjonalna upamiętniająca 50-lecie Polskiego Teatru Tańca i Conrada Drzewieckiego (z dr. hab. Tomaszem Matusewiczem, prof. PP)I nagroda, realizacja
  • 2023Konkurs WWF na instalację artystycznąWyróżnienie
  • 2021Konkurs Miasta Poznania na pomnik Wypędzonych Wielkopolan (z dr. hab. T. Matusewiczem, prof. PP)Wyróżnienie honorowe
  • 2019NON Architecture „Buying”, międzynarodowy konkurs ideowy (z K. Melką); projekt opublikowany w wydawnictwie pokonkursowymV miejsce
  • 2018„Metamorfoza podwórek”, konkurs Miasta GrudziądzaI miejsce, realizacja

Kuratorstwo

Dbam nie tylko o aranżację ekspozycji, ale i o jej treść: o miejsce, kontekst i tekst, który wystawie towarzyszy.

Pracuję z artystami długofalowo, od koncepcji wystawy po tekst kuratorski i publikację. Prowadzę też warsztaty i oprowadzania.

Widok wystawy
  1. 2026Jakub Matusewicz, Tomasz Matusewicz, „Nieobojętność widnokręgu”
    Muzeum Zamek Górków w Szamotułach. Kurator, autor publikacji.
  2. 2025Tomasz Matusewicz, „Etapy”
    Galeria u Jezuitów, Poznań. Autor tekstu kuratorskiego.
  3. 2024Marta Sucherska, „Układ modułów powtarzalnych”
    Galeria Duża Scena UAP, Poznań. Kurator.
  4. 2024Jakub Matusewicz, „Składniki”
    Galeria Duża Scena UAP, Poznań. Kurator.
  5. 2024Jakub Matusewicz, „Czy zmyślam? Nie, ja sobie przypominam”
    Project Room, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa. Kurator, autor tekstu.
  6. 2023Jakub Malinowski, „Nietrwały znak”
    Galeria Sztuki w Mosinie. Autor tekstu kuratorskiego.
  7. 2021„Proces formy: z archiwum Józefa Kopczyńskiego”
    Słodownia +1, Stary Browar, Poznań; wystawa towarzysząca 6. Biennale Małej Formy Rzeźbiarskiej. Kurator.
  8. 2021Marta Sucherska, „25 lat 112 dni”
    Galeria Scena Otwarta, Poznań. Kurator.
  9. 2019OSSA „Zakłócenia”, Ogólnopolskie Spotkania Studentów Architektury
    Współinicjator i organizator, kurator wystawy, opiekun grupy warsztatowej.

O mnie

Jestem architektem i historykiem sztuki z Poznania. Ukończyłem architekturę na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu i Politechnice Wrocławskiej oraz historię sztuki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W badaniach interesuje mnie moment, w którym architektura przestaje być tłem, a staje się nośnikiem pamięci: dom atrialny, pomnik, wnętrze.

Języki: polski, angielski (C1), francuski (A2). Narzędzia: ArchiCAD (BIM), AutoCAD, SketchUp, 3ds Max, V-Ray, Enscape, Lumion, Adobe Photoshop, Illustrator, InDesign.

Wykształcenie i praca

od 10.2025Szkoła Doktorska Anthropos Instytutów PAN, Instytut Sztuki PAN, Warszawa: doktorant
od 2022Własna działalność projektowa, Poznań: architekt i projektant wnętrz
2023-2025TOYA Design, Poznań: projektant, asystent architekta; obecnie współpraca projektowa
2023Mili Młodzi Ludzie Architekci, Poznań: projektant
2022-2025Politechnika Poznańska, Instytut Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego: prowadzący zajęcia
2019-2023Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: historia sztuki, mgr (praca o Pomniku Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie, promotor prof. UAM dr hab. Piotr Korduba)
2020-2022Politechnika Wrocławska: architektura, mgr inż. arch. (dyplom „Muzeum Sztuki w Poznaniu”)
2015-2019Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu: architektura, inż. arch.
Kontakt

Wspólny projekt, tekst, wystawa, pomysł?
Nawiążmy kontakt.

jan.matusewicz@proton.me +48 664 948 889

Odpowiadam możliwie najszybciej. Formularz otwiera Twój program pocztowy; dane z wiadomości służą wyłącznie do odpowiedzi.